DEVENTER – Deventer en de omliggende dorpen zijn officieel aangesloten op het westelijke tracé van de Canadian Trail Overijssel. Deze internationale themaroute volgt het spoor van de Canadese bevrijders vanaf Normandië tot in Noord-Duitsland. Een bijzonder hoogtepunt van deze aansluiting vindt plaats op 4 mei 2026, wanneer de inmiddels 102-jarige Canadese veteraan Nick Janicki een nieuw herinneringsmonument onthult in Schalkhaar.
In het voetspoor van de Canadezen
De Canadian Trail maakt deel uit van de Liberation Route Europe, een uitgebreid netwerk dat de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend houdt. Overijssel speelt een cruciale rol in dit netwerk vanwege de grote bijdrage die de Canadese troepen leverden aan de bevrijding van de provincie. De route in de regio Deventer volgt grotendeels de oorspronkelijke opmarsroute van 1945 en is naadloos aangesloten op de bestaande knooppunten van het wandelnetwerk.
De bevrijding van de regio Deventer voltrok zich in de eerste helft van april 1945. De route brengt wandelaars langs de volgende historische locaties:
- 8 april 1945: Bevrijding van Bathmen en Colmschate.
- 9 april 1945: Bevrijding van Lettele en Okkenbroek.
- 10 april 1945: Bevrijding van Schalkhaar en Deventer.
- 11 april 1945: Bevrijding van Diepenveen.
Interactieve bevrijdingsverhalen
Langs het tracé zijn zogenoemde ‘Vectors of Memory’ geplaatst. Dit zijn gedenktekens die de wandelaar niet alleen fysiek op de geschiedenis wijzen, maar via een QR-code ook direct toegang geven tot persoonlijke bevrijdingsverhalen. In de gemeente Deventer zijn deze bijzondere verhalen te vinden in Bathmen, Colmschate, Deventer, Schalkhaar en Diepenveen.
Bij de Cröddenbrug in Schalkhaar wordt een extra grote ‘Vector of Memory’ geplaatst. Deze locatie is onlosmakelijk verbonden met het verhaal van de Canadese veteraan Nick Janicki. Op 4 mei 2026, om 15.00 uur, zal hij zelf de onthulling verrichten in aanwezigheid van loco-burgemeester Marcel Elferink.
Persoonlijke herinneringen van een veteraan
In de avond van 9 april 1945 probeerden de Duitse troepen de Canadese opmars te vertragen door de Cröddenbrug deels te saboteren. Ondanks hevig mortiervuur wisten de Canadezen het Overijssels Kanaal te voet over te steken. Nick Janicki was een van de militairen die destijds de regio bevrijdde.
“We moesten met tanks de velden oversteken en naar de rand van de stad rijden. We verloren daar een van onze commandanten,” herinnert Janicki zich. Over de intocht in de stad vertelt hij: “We marcheerden door de Lange Bisschopstraat. Daar waren allemaal mensen. Ze stonden op de daken of zwaaiden naar ons vanuit hun raam.”
Tastbare geschiedenis
Loco-burgemeester Marcel Elferink benadrukt het belang van het nieuwe tracé voor de gemeente. Volgens hem helpt de route om de lokale geschiedenis beter te begrijpen, ook buiten de jaarlijkse herdenkingen om.
“Het is goed dat onze bevrijding ook tastbaar is op de plekken waar belangrijke bevrijdingsmomenten plaatsvonden,” aldus Elferink. “De route biedt het hele jaar door een tastbare en gratis verbinding met onze lokale geschiedenis.”
Voor meer informatie over de route en de specifieke verhalen in de regio Deventer kunnen geïnteresseerden terecht op de website van de Liberation Route.
